نگهداري
قفس:
بايد فضاي كافي براي تحرك پرنده داشته باشد. اندازه توصيه شده براي يك جفت مرغ عشق 75‚60‚100سانتيمتر ميباشد. داشتن ميلههاي افقي (نسبت به عمودي) ارجح است چرا كه پرنده ميتواند براي بالا رفتن از آناستفاده كند.
مكان قفس:
قفس بايد در اتاقي روشن، با هواي مناسب و در جريان (با دماي 1-26 سانتيگراد بدون تغييرات ناگهاني)،بدون دود سيگار و در گوشهاي از اتاق قرار داد تا پرنده احساس امنيت كند. پرنده نبايد در معرض تابش مستقيم خورشيدباشد همچنين آشپزخانه محل مناسبي براي قفس نميباشد چون داراي بخارات مضر است. ارتفاع قفس بهتر استطوري باشد كه پرنده حدودا هم سطح چشمان شما باشد تا كنترل و اهلي كردن آن سادهتر شود.
با توجه به اينكه مرغ عشق در شب ساعاتي را ميخوابد در صورتيكه برق روشن است بهتر است روي قفس با پارچهپوشانده شود.
وسايل داخل قفس:
وسايل لازم براي قفس شامل ظروف آب، غذا و سنگريزه و قالب معدني (يا كف دريا) ميباشد.اسباب بازي نيز بويژه براي يك پرنده تنها لازم است.
كف قفس را ميتوان با روزنامه (رنگي نباشد) يا روزنامه كه روي آن ماسه ريخته شده است، پوشاند. آبخوري لولهاي،براي مرغ عشق مناسب است. جلوي ظروف آب و غذا بايد ميله باشد تا پرنده بتواند بر روي آن بنشيند ضمن اينكهظروف آب و غذا نبايد زير ميلههاي بالايي قفس باشند چر كه با مدفوع پرنده آلوده ميشوند. آب هميشه تازه و تميز بايددر اختيار پرنده باشد. كف قفس بايد هر روز و كل قفس 3-4 روز يك بار تميز شوند.
ميله داخل قفس:
ميلههاي چوبي نسبت به پلاستيكي ارجح هستند ضمن اينكه بهتر است قطر ميلهها متفاوت باشد. بهطور كلي قراردادن شاخه درخت بويژه به جاي ميلههاي بالايي قفس مناسبتر است چرا كه پرنده ميتواند از آن بالا رفتهضمنا ناخنهايش نيز ساييده ميشود. براي اين كار ميتوان يك ساقه به قطر 1-1/5 سانتيمتر پيدا كرده كه عاري ازسمپاشي، قارچ و مدفوع پرندگان وحشي باشد سپس برگ و شاخههاي اضافي آن را قطع كرده و داخل قفس قرار داد.
اسباب بازي:
مرغ عشق آينه را دوست دارد. ميتوان يك آينه كوچك را داخل قفس قرار داد يا بهتر است يك آينهديواري كنار قفس باشد تا پرنده خود را ببيند. اسباب بازيهاي ديگر مورد علاقه مرغ عشق شامل نردبان، تاب، توپپينگپنگ آويزان و زنگ ميباشند.
تغذيه
غذاي اصلي مرغ عشق در اسارت و آزادي دانه است. دانهها شمال 2 گروه مهم هستند:
1ـ دانه غلات: كربوهيدرات زياد و چربي كم دارند; مانند ارزن و ذرت.
2ـ دانههاي روغني: چربي زياد و كربوهيدرات كم دارند; مانند تخم آفتابگردان يا تخم كتان.
غذاي مناسب مرغ عشق شامل دانه قناري و ارزن ميباشد ولي اين تركيب غذاي كاملي نيست بويژه هنگام توليد مثلو براي بالانس كردن آن اضافه كردن يك دانه روغني (مانند تخم كتان) لازم است. علاوه بر اينها سبزيجات (مانند هويج،كلم)، ميوههاي تازه (مانند سيب، انگور) و نيز مكمل توصيه ميشوند. بايد توجه داشت كه هر نوع تغيير جيره به تدريجانجام شود.
مكمل: دو مكمل مهم براي مرغ عشق سنگريزه (يا شن) و كف دريا ميباشند. پرندگان دانهخوار از جمله مرغ عشقاغلب قبل از خوردن دانه اقدام به خوردن سنگريزه ميكنند. سنگريزه در سنگدان پرنده كمك به شكستن دانه كرده ونقش مهمي در هضم آن دارد. بايد توجه داشت كه سنگريزه آلوده نباشد. كف دريا يك منبع با ارزش كلسيم است ضمناپرنده جوان از آن براي اصلاح منقارش نيز استفاده ميكند. بهتر است در جايي فيكس باشد تا توسط پرنده جابجا نشود.
آب (براي نوشيدن و استحمام)
مرغ عشق به آب كمي نياز دارد ولي آب تازه در ظرف تميز بايد هميشه در دسترس باشد. بهتر است آب هر روزعوض شود.
پرنده براي آراستن پرهاي خود نيز نياز به آب دارد. برخي پرندهها براي استحمام ظرف آب را دوست دارند و برخيديگر را ميتوان به آرامي اسپري زد. بايد توجه داشت كه اين كار در يك روز خوب و گرم انجام شود و پرنده قبل ازخوابيدن خود زمان مناسب براي خشك شدن داشته باشد.
تمرين و ورزش
مرغ عشق نياز به پرواز آزاد دارد. در صورتيكه پرنده شما به قفس عادت كرده، ميتواند هر روز بيرون بيايد و در اتاقپرواز كند. براي اين كار ابتدا بايد شرايط اتاق كاملا مناسب باشد. در و پنجرهها بسته، بخاريها خاموش و سگ و گربه دراتاق نباشد. آنگاه ميتوان در قفس را باز كرده تا پرنده 20-30 دقيقه بازي كند. پرندهاي كه به قفس خود عادت كرده پس ازاين مدت باز خواهد گشت بويژه اگر به طور منظم براي بازي بيرون آورده شود.
صحبت كردن
مرغ عشق تا حدي قادر است صحبت كردن را بياموزد. بهترين زمان براي ياد دادن از حدود 5-6 هفتگي است. پرندهنر از نظر يادگيري بهتر از ماده ميباشد. براي ياد دادن بايد توجه كرد كه كلمه بدقت و بارها تكرار شود. با توجه به اينكهپرنده معني كلمه را نميفهمد بايد كلمه به يك شكل تكرار گردد.
بيماريهاي مهم
رشد بيش از حد ناخنها و منقار: در صورت بروز اين پديده بايد از محلي كه فاقد عروق خوني هستند كوتاه شوند. اگرانجام آن مشكل است به دامپزشك مراجعه كنيد.
سرماخوردگي: نشانههاي اين بيماري تب، كاهش اشتها و حركات مداوم دم است. بيماري در صورت پيشرفت بهذاتالريه منتهي ميشود. علاوه بر درمان دارويي بايد دماي اتاق را تا 27 درجه سانتيگراد بالا برده و ثابت نگه داشت. بهاشتها آمدن پرنده تأثير زيادي در بهبودي دارد بنابراين بايد غذاهاي مورد علاقه پرنده به همراه ويتامين B به آن داده شود.
بيماري پسيتاكوز: اهميت اين بيماري در قابليت انتقال آن از مرغ عشق (و ساير طوطيها) به انسان ميباشد. برايجلوگيري از اين امر، مرغ عشق را از جاهاي كاملا مطمئن خريداري كرده و در صورت مشاهده علائمي چون لاغري،كسالت، ريزش از بيني و اسهال سبز ضمن قطع تماس با پرنده به
چه مفهومی دارد در صورتی که...
مرغ عشق بدنش را بخاراند: در صورتی که مرغ عشق مایل به خاراندن سرش باشد،پا را از لای بالش رد کرده و سپس به سرش میرساند.
کشیدن پا به سمت عقب:مرغ عشق گه گاه پایش را به سمت عقب کشیده و بدین ترتیب خستگی در میکند.در این حال انگشتان را مچاله میکند .عمل جمع کردن انگشتان در برخی مرغ ها انجام نمیشود.پرنده ای که انفرادی نگهداری میگردد،اصولا مبادرت به جمع کردن پا نمی نماید.اما عمل کشیدن پا به سمت عقب را همه مرغان انجام میدهند.
فرو کردن سر داخل سر: درصورت اسودگی خاطر و سرحالی حتی سرش را90درجه به عقب چرخانده و منقارش را در پرهای شانه فرو میبرد .با قطع شدن صدای صوت جانور در خواب خواهد بود.
بالا بردن بال ها:بالا بردن بال ها به سمت بالا نیز به دفعات همانند کشیدن پا به سمت بال انجام میشود.این عمل برای رفع خستگی و نیز خنک کردن بدن انجام میشود،این حرکت موجب سرحالی و رضایت است.
دهان دره مرغ عشق:پرند بدنش را باریک کرده و خمیازه میکشد.احساس کسالت کرده ،درد یا ترس دارد.
سینه به سینه قرار گرفتن:در یک جنگ تن به تن دو نر با پر های کشیده سینه در سینه قرار گرفته و به هم فشار وارد می اورند.(تا زمانی که یکی از انها احساس ضعف کرده و معرکه را ترک میکند.)
گاز گرفتن پا ها:ماده ها به طریق دیگری مبارزه میکنند.انها سعی به گاز گرفتن پای یکدیگر میکنند.در صورتی که یکی موفق به انجام این کار شود ،معمولا خونریزی به همراه داشته و موجب ترساندن وجیغ کشیدنش میگردد.(این عمل در صورت کمبود جا رخ میدهد)
اویزان کردن بال ها:اویزان کردن بالها به مفهوم تحریک شدن پرنده و یا ژست گرفتن برای رقیب است.
مرغ عشق برای اولین بار در اواخر سال ۱۷۰۰ میلادی به صورت گله¬های وحشی در استرالیا مشاهده شد که تعداد افراد این گله¬ها به هزاران قطعه می¬رسید. نام انگلیسی مرغ عشق «باجریگار» از کلمه بومی Betcherrygah گرفته شده است که این لغت در زبان بومیان استرالیا به معنی «غذای خوب» می¬باشد و شاید علت این تسمیه بدان جهت بوده است که وجود این پرنده در منطقه ای دلیل وفور نعمت و غذای فراوان در آن منطقه بوده است، زیرا که این پرنده در شرایط مناسب غذایی به شدت زاد و ولد نموده و گله¬های بزرگی به وجود می¬آورد. این پرنده برای اولین بار در سال ۱۸۰۵ توسط «جورج شاو» مدیر جانور شناسی موزه طبیعی بریتانیا شناسایی شد و در سال ۱۸۳۲ طبیعی دان « موزه لینه» که «یوهان واگلر» نام داشت توضیحاتی در باره مرغ عشق منتشر کرد. در سال ۱۸۴۰میلادی، زیست شناسی به نام «جان گولد» این پرنده را از استرالیا خارج کرد و به انگلستان برد. موج تقاضا برای این پرنده موجب شد تا کشتیهای زیادی دست به کار انتقال این پرندگان به اروپا، مخصوصاً انگلستان، هلند و بلژیک بزنند. کشتیها مرغ عشقها را در دستههای چند ده هزارتایی حمل میکردند. در طول سفر چند هفتهای، فقط تعداد اندکی از آنان سالم به اروپا میرسیدند. به زودی این پرنده اهلی شد و از طریق انگلستان به تمام دنیا منتقل شد. در سال ۱۸۴۶ برای اولین بار وارد کشور فرانسه شد و هشت سال بعد یعنی در سال ۱۸۵۴ طبیعی دان فرانسوی «جان دلون» مقاله¬ای در خصوص تکثیر، تغذیه و نگهداری مرغ عشق منتشر کرد. در سال ۱۸۵۹ نویسنده آلمانی «کارل بوله» در نشریه پرنده شناسی آلمان مقاله مفصلی در باره مرغ عشق منتشر کرد. از نوشته های «بوله» چنین بر می آید که مرغ عشق در آن زمان در تمامی شهرهای بزرگ آلمان به عنوان حیوان خانگی رایج بوده است و بنا به گفته او مرغ عشق برای اولین بار در سال ۱۸۵۵ درشهر برلین آلمان توسط «گرفین شورین» تکثیر یافت. مرغ عشق از سال ۱۸۶۰ به بعد در تمامی باغ وحش¬های آلمان وجود داشته و با موفقیت تکثیر و پرورش یافته است. طی ۵۰ سال، واحد¬های عظیم تجاری به وجود آمدند که هزاران قطعه از این پرنده کوچک را برای دوستداران پرندگان زینتی تکثیر می¬کردند. در اواخر قرن نوزدهم واردات مرغ عشق به ارقام غیر قابل تصوری رسید. بنابر نوشته های «دبراسای» تنها در سال ۱۸۹۴ واردات پرندگان زنده به بنادر فرانسه بالغ بر یک میلیون و دویست هزار قطعه بوده که در آن، واردات مستقیم به انگلستان و آلمان منعکس نشده است.
مرغ عشق اهلی، اندکی از همنوعان وحشی خود بزرگتر است. طول بدن این پرنده بین ۱۶ تا ۲۰ سانتیمتر میباشد. عمر انواع وحشی آن ۱۰ تا ۱۴ سال و عمر نوع اهلی آن اغلب کمتر از ۵ سال است. البته در میان مرغ عشقهای اهلی گاه عمر ۱۱ ساله نیز مشاهده شدهاست.
رنگ طبیعی این حیوان سبز چمنی میباشد انتهای پشت ٬سینه و شکم سبز میباشد.پشت سر ٬بالای شانه و روی بالها زرد همراه با خطهای سیاهی به صورت موجی میباشد.دو پر بزرگ از میان دمش بیرون آمده که آبی تیرهاند.پرهای دم سبز بوده و دارای نوار زردی میباشد.صورت مرغ عشق تا گلو زرد روشن است و در انتهای صورتش لکههای بنفشی که ریش نامیده میشود وجود دارد.پلکها بسیار نازک هستند و از سمت پاین به بالا جمع میشوند.نوکش مانند طوطی سانان است و نوک پایینی کوچکتر از بالایی میباشد.
برای فهمیدن جنس نر و ماده این حیوان بهترین گزینه توجه به پوستی که در بالای منقار قرار دارد و سوراخهای بینی در آن هستند٬میباشد.در نوع نر رنگ این پوست آبی تیرهاست اما در نوع ماده آبی روشن ٬قهوهای یا متمایل به قوهای است.رنگ آبی این پوست در نوع نر همواره مشخص است هرچند در نرها مریض این رنگ مات میشود و در نرهای مسن قهوهای شده و ترکهایی در آن دیده میشود.اما رنگ این پوست در مادهها متغیر است در موقع تخم گذاری و در جوانی صاف و روشن تر است و پس از این مدت تیره تر و چروک دار میگردد.
مرغ عشق پرنده¬ای هوشمند و اجتماعی است و از بازی کردن لذت می¬برد. مرغ عشق ماده علاقه زیادی به جویدن اجسامی مانند چوب دارد که این تمایل در نرها کمتر است. مرغ عشق علاقه زیادی به همبازی شدن با آدمی دارد و قادر به تقلید محدود صدا و سوت زدن است. مرغ عشق خیلی زود اهلی شده و به خانه خو میگیرد. میتوان به آن یاد داد که روی انگشت بنشیند. حضورسگ و گربه موجب ناراحتی پرنده میشود حتی اگر به آن دسترسی نداشته باشند. پرنده جدید را باید به تدریج وارد کرد لذا اگر تصمیم گرفتید تا برای مرغ عشق خود جفت تهیه کنید، بهتر است که پرنده جدید را ابتدا در قفس¬های مجزا ولی کنار هم نگه دارید تا به هم عادت کنند.
شروع تخم گذاری مرغ عشق در آغاز فصل بارندگی میباشد.این پرنده خود میتواند ماهها با آب کم زندگی کند اما علت اینکه تمایل شدیدی برای تخم گذاری در فصل بارندگی دارد این است که برای پرورش جوجههای خود نیاز به آب دارد.این پرنده لانه سازی نمیکند بلکه از سوراخهای موجود بر روی درختان اکالیپتوس استفاده میکند.و برای پر کرد کف لانه از پوسته خود درخت استفاده میکنند.حتی در صورتی که درختان زیادی در ناحیه موجود باشد تمام جفتهای یک گروه(گروهها معمولا ۱۰ تا ۵۰ تایی هستند) روی یک درخت تخم گذاری میکنند.
پرنده ماده ۴ تا ۶ تخم میگذارد و به مدت ۱۸ تا ۲۱ روز بروی آنها میخوابد و در این مدت مرغ نر در حوالی لانه میماند و نقش نگهبان را بر عهده دارد و از دهانه لانه ماده را تغذیه میکند.مرغ نر تا بزرگ شدن جوجهها حق ندارد به لانه وارد شود و ماده این اجازه را به وی نمیدهد.
قدرت هضم غذا در مرغ عشق بسیار سریع بوده و معمولا هر ۱۵ تا ۲۰ دقیقه فضله میگذارند.مرغ عشق ماده به علت به خطر نیفتادن سلامتی جوجهها در لانه فضله نمیکند و برای این کار از لانه خارج میشود البته تعداد ترک لانه باید کم باشد تا خطری متوجه جوجهها نشود.چون نمیشود هر ۱۵ تا ۲۰ دقیقه ماده برای فضله گذاری از لانه خارج شود ٬ قبل از اولین تخم گذاری مرغ عشق ماده فواصل بین تعداد دفعات فضله گذاری خود را افزایش میدهد و در هر ۲ تا ۳ ساعت مبادرت به انجام این کار میکند اما به میزان بیشتری فضله میگذارد به این ترتیب به فضله گذاری در مدت طولانی عادت میکند.در هنگام تخم گذاری در برخی موارد ماده پرهایش میریزد و احتمالا این کار برای ایجاد محیطی گرم برای تخمها و جوجهها میباشد.
بعد از تولد جوجهها ماده آنها را به وسیله خوراک نرم معده اش تغذیه میکند و بعد از چند روز بچههای بزرگتر از غذای نیمه هضم شده لوله مری و کوچکترها هنوز از طریق معده تغذیه میشوند.به منظور جدا سازی تغذیه کودکان ابتدا بچههای بزرگر از طریق لوله مری تغذیه میشوند و سپس جوجههای کوچکتر از طریق معده تغذیه میگردند.بعد از به دنیا آمدن جوجه ا ماده کمتر از قبل مبادرت به خروج از لانه میکند و تنها مواقع ضروری برای دفع فضله ٬ تغذیه یا تمیز کردن خود خارج میشود.
ماده همیشه از طریق نر تغذیه میشود که این تغذیه شامل دانههای هضم شده آماده نیز میشود چون اگر قرار باشد ماده غذا را هضم کند وقت بیشتری میبرد و شرایط محیط برای تامین غذا نیز نا معلوم است پس باید در وقت صرفه جویی کرد و نوزادان را هر چه زودتر پرورش داد.
دو تا سه هفته مرغ عشق ماده از نوزادان در زیر بال و پر خود مراقبت میکند تا اینکه پرهای آنها در میآید.بعد از حدود چهار هفته مرغ عشقهای جوان میتوانند از لانه بیرون بیایند و پرواز کنند.آنه قادر به داشتن زندگی مستقل هستند اما پدر تا یک یا دو هفته از آنها مراقبت کرده و گه گاه تغذیه شان مینماید.در حین این مدت مرغ عشق ماده نیز اگر شرایط برای تخم گذاری سری دوم مناسب باشد مقدمات را آماده میکند.در سه ماه اول مرغ عشق هنوز پرهای اولیه را دار هست و تفاوت چندانی از نظر ظاهر با مرغ عشقهای بالغ ندارد.تنها رنگشان مات تر از مرغ عشقهای بالغ است.رنگ پوست بینی روشن است و به سختی میتوان آنها را تعین جنسیت کرد.مهمترین نشانهٔ مرغ عشقهای جوان رنگ چشمان آنهاست که فقط سیاهی آن معلوم است.بعد از ۳ ماه پرهای مرغ عشق میریزد و از این موقع به بعد مرغ عشق کاملا مانند بقیه مرغ عشقهای بالغ میشود و آماده تولید مثل میشود.
ارزن مهمترین خوراک مرغ عشقها محسوب میشود و تنها در فصول معینی از سال در زیستگاه این پرندهها در استرالیا میروید و این پرندگان باقی سال را از تخم خشک سایر گیاهان تغذیه میکنند.اما در اسارت باید علاوه بر ارزن رژیم غذایی به صورت ذیل را برای ایشان مهیا کرد:
مرغ عشقهایی که به نوعی رژیم غذایی خاص عادت بکنند به راحتی آن رژیم را ترک نمیکنند پس باید از خردسالی آنها را به رژیم غذایی خوبی عادت داد.
در ذیل به برخی از مشکلات شایع در مرغ عشقها و دلایل و علائم و مداوای آنها اشاره شدهاست:
بهتر است مرغ عشقها بصورت جفت نگهداری شوند.مرغ عشق به محیط اطراف خود خو میگیرد و نباید جای قفس پرنده را تغییر داد.قفس پرنده باید جایی باشد روشن و تا حد ممکن ساکت.و در محلهای پر رفت و آمد و پشت پنجره که نور آفتاب دائم به آنها بتابد محل مناسبی نیست٬ زیرا اگر مرغ عشق زیاد زیر نور آفتاب بماند سکته میکند.قفس پرنده باید در بالا باشد تا پرنده به همه چیز مسلط باشد و احساس ترس نکند.اگر مثلا قسمتی از قفس رو به دیوار باشد به طوری که مرغ عشق از پشت خود خیالش راحت باشد بسیار برای او مناسب خواهد بود.
کف قفس را با شن مخصوص پرندگان و یا روزنامه غیر رنگی ( رنگ استفاده شده در چاپ روزنامه برای پرنده مضر است) بپوشانید و حداقل یکبار در هفته آنرا تعویض کنید.
در قفس باید میلههایی به قطر ۲٫۵ تا ۳ سانتیمتر قرار داده شود تا مانع ابتلای پرنده به بلندی ناخن شود.همچنین باید در قفس از شاخه درختان نیز برای نشستن پرندگان استفاده شود.مرغ عشق برای اینکه منقارش بیش از اندازه بلند نشود باید همیشه با آن کار کند ٬ وجود شاخه درختان در قفس باعث میشود مرغ عشق با نوکش آنها را بکند.این شاخهها باید دائما عوض شوند.
ظروف آب و غذای مرغ عشقها نیز نباید زیاد تعویض کرد زیرا به آن ظرف عادت میکنند و از ظرف جدید ممکن است بترسند و این باعث گرسنگی آنها بشود.